Frits Nies

Wereldberoemd zijn we vanwege ‘de strijd tegen het water’. Nederlanders staan met twee benen op de grond en niet tot aan de lippen in het water. Toch kwam in januari 1995 het Maaswater 20,92 meter boven NAP in Roermond. Ik heb het herdenkingsboekje Watersnood nog, met voorop de obligate regels van Hendrik Marsman: ‘…en in alle gewesten wordt de stem van het water met zijn eeuwige rampen gevreesd en gehoord…’

Donderdagavond 23 februari 1995 was de eerste Limburgse televisie-uitzending. Live! Aangekondigd in het NOS Journaal en uitgezonden op het kabelkanaal van BBC2. Limburg voor Limburg heette deze filantropische inspanning van vele provinciale communicatiemensen en –bedrijven. Het was een soort Open het Dorp, maar dan zonder Mies Bouwman. Wel met Sjef Diederen en Toni ‘Pussycat’ Willé. Ik had de eer als eerste Limburgse televisiepresentator samen met Geraldine Schreurs live vanuit De Maaspoort in Venlo f 2 miljoen in te zamelen om getroffen Maasbewoners boven water te helpen. Vanuit het Maastrichtse Gouvernement, bij baron van Voorst tot Voorst, mocht Louk Hustinx samen met een dame wier naam mij helaas is ontglipt (wie?) de Limburgers oproepen te storten op Giro 1123. Er was een telefoonpanel, er waren gulle gasten, er werd druk geschakeld en artiesten traden belangeloos op. Alles volgens format, in weerwil van ‘de stem van het water’ en van Mooder Maas in het bijzonder.

Ik moet eerlijk toegeven dat die 2 miljoen toen niet helemaal zijn gehaald; niet iedereen in Limburg kon BBC2 vinden waarschijnlijk. Maar er kwam wel iets anders los. We gingen de Maas bedwingen met Maaswerken (Maasroute, Zandmaas, Grensmaas). Alles om het aanzwellend regenwater snel van Maastricht naar Rotterdam te krijgen (zoals het Eurovisie Songfestival) en de Limburgse voeten droog te houden. Ook moesten eerder gekanaliseerde wateren zoals de Tungelroysebeek weer gaan meanderen. Kortom, megaveel miljoen euro om van het water af te komen. De werken zijn nog niet droog of we moeten van Waterschap Limburg het water alweer vasthouden. Geen zandzakken erlangs, maar erin! Jawel. Voortschrijdend inzicht versus doorstromend water. Hallo, waterschap, het regent. Wat nu, pappen of nathouden?

(28/09/2019)

Vandaag viert Weert ‘75 jaar Bevrijding’ op de kop af. Als eerste gemeente in Midden-Limburg. Inclusief een Bevrijdingsfestival voor de middenklasse. Zoals het hoort na een troonrede vol vrijheid, koopkracht en negatieve rente. Ik wil geen spelbreker zijn, maar toch neem ik de vrijheid voor het volgende: Weert is feitelijk niet bevrijd op 22 september 1944 en ook niet door het Suffolk Regiment XII Foot, 1st Battalion. Tja, zo gaat dat met geschiedenis. Zie het Amsterdam Museum(de schandelijk verengelste naam van Amsterdams Historisch Museum) dat zijn ontstaan dankt aan de ‘Gouden Eeuw’. Als een ondankbaar kind pruilt de conservator nu dat deze term taboe is. Door nieuwe inzichten van 21e-eeuwse politieke correctheid verdwijnen zegswijzen van 17e-eeuwse werkelijkheid in de roetveegzak van Sinterklaas.

‘De geschiedenis kan niet worden herschreven’, schrijft D66-minister Ingrid van Engelshoven ter rechtvaardiging aan deze ingreep. Terwijl dit nu juist is wat hier wél gebeurt en wat steeds en overal gebeurt. Ingrid zat vorig jaar nog pontificaal vooraan bij een mede dankzij herschreven geschiedenis tot stand gekomen musical over de 17e-eeuwse Philips van Montmorency, graaf van Horne en heer van Weert. Niets opgestoken blijkbaar als Hollandse gast in Limburg.

Wat gebeurde er tijdens Operation Market Garden,een mislukt lucht-grondoffensief om met behoud van de bruggen in Nijmegen en Arnhem een geallieerde bres in vijandig Duits gebied te slaan? Ik kan het weten, want ik was erbij, tijdens de opnames van de film A Bridge Too Far in 1976. In de geplande corridor (Hell’s Highway) voor de Britse grondtroepen van Leopoldsburg via Eindhoven naar Arnhem kwam Weert niet voor (ook in de film niet). In wezen bevrijdde Weert vanaf ‘Dolle Dinsdag’ op 5 september 1944 zichzelf doordat de meeste bezetters de benen en vooral fietsen, paarden en wagens namen richting Heimat. Na wat schermutselingen met gepanikeerde moffen waren deze op 21 september verschwunden, met achterlating van een (opnieuw) opgeblazen stadsbrug. De Suffolks kwamen op 22 september alleen maar langs aan de noordkant van de Zuid-Willemsvaart om het kanaal als nieuwe frontlijn te handhaven. Zij waren net zo verbaasd als de Weertenaren dat de bezetter al verdwenen was uit de stad. Die confrontatie was er dus meer een van opluchting dan bevrijding. Cheers!

(21/09/2019)

Heb ik mijn lenzen verkeerd om in, vroeg ik mij in alle vroegte af, na een nachtelijk tempeest te hebben overleefd aan de Golf van Biskaje. Nee, ik las het goed in de digitale Limburger: ‘Gouden bruidsparen in de gemeente Leudal krijgen voortaan niet meer de burgemeester op bezoek.’ De kakelverse majesteit van de tientallen kerktorens tellende gemeenschap Leudal, Désirée Schmalschläger, vindt het voor een zinvolle invulling van haar ‘drukke agenda’ niet verantwoord om ‘gemiddeld anderhalf uur bezoek’ af te leggen aan een jubilerend bruidspaar onder één van die torens. Nu is het onder haar voorganger Arno Verhoeven ook wel vreselijk uit de klauwen gelopen met al die stellen die meenden langer dan landelijk gemiddeld in Leudal getrouwd te moeten blijven. Afgelopen jaar maar liefst 45 die het 50 jaar met elkaar volhielden, alleen maar om anderhalf uur bezoek te krijgen van een ambtsketen met taart en bloemen. Bijna elke week prijs dus; de prijs van een gemeentelijke herindeling. 

Is dit ernstig? Er zijn veel mensen, zeker onder de gehuwde soort, voor wie het vooruitzicht van een erehaag, vlaggende buurt, paerd en kėr nao de hoeëmes, serenade, receptie, kaoj sjoeëtel en eindelijk aandacht van gemeentewege het enige is wat hen tegen Gods beter weten in doet voortgaan in het verbinden van wat geen mens zal scheiden. En dan heeft zo’n nieuwe burgemeester ineens nieuwe prioriteiten. Mooi is dat. Maar ja, het nam alleen al in 2018 minstens 45 x 1,5 uur in beslag van de burgemeestersagenda van Leudal. Tel daar de ambtelijke voorbereiding, afhandeling en evaluatie bij en je komt al gauw aan 280 mensuren, te betalen uit publieke middelen. Nog los van de taart en bloemen. Alles afwegende kan ik er wel begrip voor opbrengen. Leudal heeft het al niet makkelijk, waarom moeten al die burgers dan zo nodig ook nog eens zo lang getrouwd zijn dat publieke mensen en middelen nergens anders meer aan toekomen? Kom op, zeg!

Maar, Désirée, besef wel dat de hippiegeneratie naakt. Vanaf nu zijn gouden huwelijken, als ze nog voorkomen, van 1969 of later. Woodstock, Kralingen, lange haren, korte rokjes, losse zeden, communes, partnerruil. Trouwen ging uit de mode en elkaar trouw blijven al helemaal. Onze generatie heeft nog veel illusies, maar niet die van een burgemeester die straks met taart en ruiker komt informeren of wij nog seks hebben zonder kunstgebit.

(14/09/2019)